Bài học về Marketing từ người ăn mày trên phố

386
Bài học về Marketing từ người ăn mày trên phố

Hắn đã dạy cho tôi một bài học về marketing, một bài học kinh tế sâu sắc hơn cả một khóa học tại chức ở trường. Tôi kể lại câu chuyện này chính bởi ý nguyện của gã ăn mày đó.

Tôi xách một túi đồ nhãn hiệu Levi’s ra khỏi Plaza rồi đứng lại gần cửa chờ bạn. Một gã ăn mày chuyên nghiệp đã phát hiện ra tôi, sán tới gần đứng trước mặt.

– Xin anh… cho tôi xin ít tiền đi! – Tôi đứng đó chẳng có việc gì nên tiện tay đưa cho hắn đồng tiền xu, rồi bắt chuyện với nhau.

Ăn mày rất thích kể lể.

– Tôi chỉ ăn mày ở quanh khu mua sắm này thôi, anh có biết không? Tôi chỉ liếc qua một phát là thấy anh ngay. Đi mua Levi’s ở Plaza chắc chắn là người nhiều tiền…

– Hả? Ông cũng hiểu đời ra phết nhỉ! – Tôi ngạc nhiên.

– Làm ăn mày, cũng cần phải ăn mày cho nó có khoa học chứ. – Ông ta bắt đầu mở máy.

Tôi ngẫm nghĩ một lát, thấy khá thú vị bèn hỏi:

– Thế nào là ăn mày 1 cách khoa học?

Tôi nhìn kỹ hắn ta, đầu tóc rối bù, quần áo rách tả tơi, tay gầy giơ xương, nhưng lại rất sạch sẽ.

Bài học về Marketing từ người ăn mày trên phố

Ông ta giảng giải:

– Ai chẳng sợ và ghét ăn mày, nhưng tôi tin rằng anh không ghét tôi, tôi đoán chắc điều đó. Đấy là điểm tôi có khác biệt với những thằng ăn mày khác.

Tôi gật đầu tỏ sự đồng ý, đúng là tôi không ghét gì ông ta, vì vậy tôi đang nói chuyện với ông ta đấy thôi.

– Tôi biết phân tích SWOT, những ưu thế, bất lợi, những cơ hội và nguy cơ. Đối mặt với những kẻ ăn mày là đối thủ cạnh tranh lớn của tôi, ưu thế (Strengths) của tôi là tôi không được làm người ta phản cảm, lánh sợ. Cơ hội (Opportunities) và nguy cơ (Threats) thì chỉ là những yếu tố hay điều kiện bên ngoài thuộc về hoàn cảnh, có thể là dân số ở đây đông đúc hay vắng vẻ, thành phố có quyết định làm chỉnh trang đô thị, dẹp hè phố chăng…

– …….?

– Tôi đã tính toán rất cụ tỉ (cụ thể và tỉ mỉ) rằng, tại khu vực thương mại này người qua lại rất đông, mỗi ngày có khoảng mười nghìn người, nghèo thì có nhiều lắm, nhưng người giàu thì còn nhiều hơn. Trên phương diện lý luận đó thì giả như mỗi ngày tôi đều xin được mỗi người 1 đồng xu 1 nghìn đồng, thì mỗi tháng thu nhập của tôi sẽ được ba trăm triệu đồng . Nhưng trên thực tế thì đâu phải ai cũng cho tiền, mà một ngày làm sao mà tôi đi xin được mười nghìn lượt người. Vì thế, tôi lại phải phân tích, ai là khách hàng mục tiêu của tôi, đâu là khách hàng tiềm năng.

Ông ta lấy giọng nói tiếp:

– Ở khu Plaza này thì khách hàng mục tiêu của tôi chiếm tới khoảng 30% số lượng người mua sắm, tỉ lệ thành công khoảng 70%. Lượng khách hàng tiềm năng chiếm khoảng 20%, tỉ lệ thành công trên đối tượng này là khoảng 50%. Còn lại 50% số người, tôi chọn cách bỏ qua họ, bởi tôi không có đủ thời gian để tìm lấy vận may của mình với họ, tức là đi xin tiền họ.

– Thế ông định nghĩa như thế nào về khách hàng của ông? – Tôi căn vặn.

– Trước tiên, về khách hàng mục tiêu nhé. Những nam thanh niên trẻ như anh đấy, có thu nhập, nên tiêu tiền sẽ không lưỡng lự. Ngoài ra, các đôi tình nhân cũng được nằm trong đối tượng khách hàng mục tiêu, họ không thể mất mặt trước người bạn khác phái, vì thế đành phải ra tay cho tiền hào phóng. Rồi tôi chọn các cô gái xinh đẹp khi đi một mình là khách hàng tiềm năng, bởi họ rất sợ bị lẽo đẽo theo sau, chắc chắn họsẽ  chọn cách bỏ tiền ra cho rảnh nợ. Hai đối tượng này đều nằm trong tầm tuổi 20-30. Nếu tuổi khách hàng nhỏ quá, họ sẽ không có thu nhập, mà tuổi già hơn, thì họ có thể đã có gia đình, tiền bạc thì bị vợ cầm hết rồi. Những ông chồng biết đâu có khi đang âm thầm tiếc hận rằng không thể ngửa tay ra xin tiền của tôi ấy chứ!

– Thế thì mỗi ngày ông xin được khoảng bao nhiêu tiền?

– Thứ hai đến thứ sáu, sẽ kém một chút, khoảng hai trăm nghìn. Cuối tuần thậm chí có thể lên tới 4-500 nghìn.

– Hả? Nhiều vậy sao?

Thấy tôi có ý nghi ngờ, ông ta tính cho tôi thấy:

– Tôi cũng khác gì anh đâu, tôi cũng làm việc 8 giờ vàng ngọc. Buổi sáng từ 11h đến tối 7h, cuối tuần thì vẫn đi làm như thường. Mỗi lần ăn mày một người tôi lại mất khoảng 5 giây, trừ đi thời gian tôi đi lại, và di chuyển giữa các mục tiêu, thường trong một phút tôi xin được một lần được 1 đồng xu 1 nghìn, 8 tiếng tôi xin được 480 đồng một nghìn, rồi tính với tỉ lệ thành công là 60% [(70%+50%)÷2] thì tôi được khoảng 300 nghìn.

Chiến lược ăn mày của tôi là dứt khoát không được đeo bám khách chạy dọc phố. Nếu xin mà họ không cho, dứt khoát không bám theo họ. Bởi nếu họ cho tiền thì đã cho ngay rồi, nếu họ cho vì bị đeo bám lâu, thì tỉ lệ thành công cũng rất nhỏ. Tôi không thể mang thời gian để ăn mày có giới hạn của tôi để đi lãng phí voeis những người khách này, trong khi tôi có thể xoay sang mục tiêu bên cạnh.

Trời, tay ăn mày này thật có đầu óc quá đi, phân tích như thể 1 giám đốc kinh doanh hoặc giám đốc tiếp thị vậy.

– Ông nói tiếp đi! – Tôi hào hứng.

– Có người bảo rằng ăn mày có số may hay xui, tôi thì không nghĩ thế. Lấy ví dụ cho anh hiểu them nhé, nếu có một thanh niên đẹp trai và một phụ nữ xinh đẹp đứng ở trước cửa shop đồ lót, thì anh sẽ chọn ai để ăn mày?

Tôi ngẫm nghĩ rồi bảo, tôi không biết.

– Anh nên đến xin tiền anh thanh niên kia. Vì khi đứng bên anh ta là một phụ nữ đẹp, anh ta chẳng lẽ lại không cho tiền. Nhưng nếu anh đi xin cô gái đẹp, cô ta sẽ giả vờ là ghê sợ anh rồi sẽ lánh xa anh.

Cho anh một ví dụ nữa: Hôm nọ khi đứng ở cửa siêu thị BigC có một cô gái trẻ tay cầm túi đồ vừa mua từ siêu thị, một đôi nam nữ yêu nhau đang đứng ăn kem, và một anh chàng đóng bộ công chức chỉnh tề, tay xách túi đựng máy tính xách tay. Tôi chỉ nhìn họ 3 giây, không ngần ngừ bước thẳng tới mặt cô gái trẻ để xin tiền, cô gái cho tôi hẳn hai đồng xu, nhưng ngạc nhiên hỏi tôi tại sao chỉ xin tiền có mỗi cô ta thôi. Tôi trả lời rằng, cái đôi tình nhân kia đang ăn, họ không tiện rút ví ra để cho tiền, anh kia trông có vẻ lắm tiền, trông như sếp nhưng vì thế trên người họ thường sẽ không có sẵn tiền lẻ. Còn cô vừa mua sắm ở siêu thị ra, cô tất sẽ có ít tiền thừa, tiền lẻ.

Chí lý, tôi càng nghe gã ăn mày nói càng tỉnh cả người ra.

– Cho nên tôi nói rồi, tri thức quyết định tất cả!

Tôi nghe sếp tôi nói bao nhiêu lần câu này, nhưng đây là lần đầu tôi nghe một gã ăn mày nói câu này.

– Ăn mày cũng phải mang tri thức ra ăn mày. Chứ ngày ngày cứ nằm ệch ra ở xó chợ, cầu thang lên đường vượt giao lộ, xin ai cho tiền? Những người đi qua quốc lộ, chạy qua cổng chợ đều rất vội vàng hoặc cồng kềnh, ai ra đấy mà chơi bao giờ, ra đấy xin chỉ có mệt người. Phải trang bị tri thức cho chính mình, học them kiến thức mới làm người ta thông minh lên, những người thông minh sẽ không bao giờ chịu ngừng học hỏi kiến thức mới. Thế kỷ 21 rồi, bây giờ người ta đang cần gì, có phải là cần những nhân tài không?

Có lần, có người cho tôi hẳn 50 nghìn, nhờ tôi đứng ở dưới cửa sổ gào: “Hồng ơi, anh yêu em”, gào 100 lần. Tôi tính ra cứ gọi một tiếng mất 5 giây, thời gian cũng tương tự như khi tôi đi ăn mày một lần, nhưng lợi nhuận đạt được chỉ 500 đồng, còn kém đi ăn mày, thế là tôi từ chối.

Ở đây, nói chung một gã ăn mày một tháng có thể đi xin được một nghìn hoặc tám trăm lần. Người nào may mắn thì cùng lắm cũng chỉ đi xin được khoảng hai nghìn lần. Dân số ở đây có khoảng ba triệu, ăn mày độ chục anh, tức là cứ khoảng mười nghìn người dân mới ăn mày 1 người. Như thế thu nhập của tôi khá ổn định, về cơ bản là cho dù kinh tế thế giới đang đi lên hay đi xuống, tình hình xin tiền của tôi vẫn rất ổn định, không biến động nhiều.

Trời, tôi phục gã ăn mày này quá!

– Tôi thường nói tôi là một tay ăn mày vui vẻ. Những tên ăn mày khác thường vui vì xin được nhiều tiền. Tôi thường bảo chúng nó là chúng mày nhầm rồi. Vì vui vẻ thì mới xin được nhiều tiền chứ.

Quá chuẩn!

– Ăn mày là nghề  của tôi, phải hiểu được niềm vui do công việc của mình mang lại. Lúc trời mưa có ít người ra phố, những thằng ăn mày khác đều ủ rũ oán trách hoặc đi ngủ. Đừng nên như thế, hãy tranh thủ mà đi cảm nhận vẻ đẹp của thành phố. Tối về tôi dắt vợ và con đi chơi ngắm trời đêm, nhà ba người nói cười vui vẻ, có lúc khi đi đường gặp đồng nghiệp, tôi có khi cũng vứt cho họ 1 đồng xu, để thấy họ vui vẻ đi, nhìn họ như nhìn thấy chính mình.

– Ối ông cũng có vợ con?

– Vợ tôi ở nhà làm nội trợ, con tôi đi học. Tôi vay tiền ngân hàng mua một căn nhà nhỏ tại ngoại thành, trả nợ dần trong mười năm, vẫn còn sáu năm nữa mới trả hết được. Tôi phải luôn nỗ lực kiếm tiền, con tôi còn phải học lên đại học, tôi sẽ cho nó học Quản trị kinh doanh, Marketing, để con tôi có thể trở thành một tên ăn mày xuất sắc hơn bố nó.

Tôi buột miệng:

– Ông ơi, ông có thu nhận tôi làm đệ tử không?